Reguła z Kodeksu cywilnego
Art. 115 k.c. w brzmieniu obowiązującym od 2017 roku:
Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
Dopisanie soboty było nowelizacją — wcześniej sobota nie przesuwała terminu i orzecznictwo się w tej sprawie różniło. Jeśli liczysz coś wstecz, sprawdź, którą wersją przepisu się posługujesz.
Czternaście dni wolnych, z czego cztery ruchome
Dziesięć świąt ma stałą datę i można je wpisać raz na zawsze. Cztery zależą od Wielkanocy, a ta wypada w innym dniu każdego roku:
- Wielkanoc — pierwsza niedziela po pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej
- Poniedziałek Wielkanocny — dzień po
- Zielone Świątki — 49 dni po Wielkanocy
- Boże Ciało — 60 dni po Wielkanocy
Datę Wielkanocy liczymy algorytmem computus, a nie odczytujemy z tablicy. To nie jest przesada inżynierska: wpisana na sztywno tablica świąt zaczyna kłamać w kolejnym styczniu i nikt tego nie zauważa, bo kalkulator nadal zwraca datę — tylko o dzień lub dwa złą. A przy terminie zapłaty dzień różnicy to dzień odsetek.
W 2026 roku Wielkanoc wypada 5 kwietnia, więc Boże Ciało 4 czerwca. W 2027 — odpowiednio 28 marca i 27 maja.
Od kiedy biegnie termin
To jest pytanie, na które kalkulator nie odpowie, bo rozstrzyga je umowa, a nie arytmetyka. Trzy typowe warianty:
- od doręczenia faktury — najczęstszy przy braku odmiennego zapisu
- od wystawienia faktury — wymaga wyraźnego zapisu w umowie
- od wykonania świadczenia — spotykane w umowach o roboty budowlane
Różnica bywa kilkudniowa, a przy sporze o odsetki liczy się co do dnia. Wpisz do kalkulatora tę datę, od której termin biegnie według Twojej umowy.
Maksymalne terminy w transakcjach handlowych
Swoboda umów nie jest tu pełna. Ustawa z 8 marca 2013 o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom stawia granice:
| Kto jest dłużnikiem | Maksymalny termin |
|---|---|
| Przedsiębiorca (obie strony) | 60 dni |
| Podmiot publiczny | 30 dni |
| Podmiot publiczny leczniczy | 60 dni |
| Duży dłużnik, wierzyciel z sektora MŚP | 60 dni — dłuższy jest nieważny z mocy prawa |
Ostatni wiersz jest najmocniejszy. W relacji duży dłużnik – mały wierzyciel termin powyżej 60 dni jest nieważny z mocy prawa, a w jego miejsce wchodzi termin ustawowy. Nie trzeba go podważać — po prostu nie obowiązuje.
W pozostałych układach dłuższy termin jest dopuszczalny, o ile nie jest rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela. To klauzula ocenna i rozstrzyga ją sąd.
Pierwszy dzień opóźnienia
Kalkulator pokazuje go osobno, bo to najczęstsza pomyłka o jeden dzień. Zapłata w ostatnim dniu terminu jest zapłatą w terminie — opóźnienie zaczyna się dzień później. Od tego dnia liczy kalkulator odsetek, a pozostałe trzy miejsca, w których wyliczenia się rozjeżdżają, wymienia poradnik jak liczyć odsetki za opóźnienie.
Częste pytania
Czy termin zapłaty przesuwa się, gdy wypada w sobotę?
Tak. Od 2017 roku art. 115 Kodeksu cywilnego wymienia sobotę obok dni ustawowo wolnych od pracy — termin upływa wtedy najbliższego dnia roboczego. Przed nowelizacją sobota nie przesuwała terminu i orzecznictwo było w tej sprawie niejednolite.
Ile dni ma maksymalny termin zapłaty między firmami?
Zasadniczo 60 dni. Dłuższy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy nie jest rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela — a w relacji dużego dłużnika z wierzycielem z sektora MŚP termin powyżej 60 dni jest nieważny z mocy prawa i zastępuje go termin ustawowy.
Od kiedy liczy się termin zapłaty — od wystawienia czy od doręczenia faktury?
Rozstrzyga umowa. W braku odmiennego zapisu przyjmuje się doręczenie, bo dłużnik nie może być w opóźnieniu, zanim dowie się o wysokości świadczenia. Liczenie od daty wystawienia wymaga wyraźnego postanowienia.
Ile jest dni ustawowo wolnych od pracy w Polsce?
Czternaście, wymienionych w ustawie z 18 stycznia 1951 roku. Dziesięć ma stałą datę, a cztery są ruchome i zależą od daty Wielkanocy: sama Wielkanoc, Poniedziałek Wielkanocny, Zielone Świątki i Boże Ciało.