Do czego RRSO służy naprawdę
RRSO sprowadza wszystkie koszty kredytu — odsetki, prowizję, ubezpieczenie, opłaty — do jednej stopy rocznej. Uwzględnia też moment, w którym płacisz każdą złotówkę, bo pieniądz oddany dziś kosztuje więcej niż ten sam pieniądz oddany za trzy lata.
To dobre narzędzie. Ma jedno ograniczenie, o którym reklamy milczą.
Pułapka: różne okresy
RRSO jest stopą roczną. Porównuje tempo, w jakim rosną koszty — nie ich sumę.
Dwie oferty na 30 000 zł:
| Oferta | Okres | RRSO | Rata | Całkowity koszt |
|---|---|---|---|---|
| A | 24 mies. | 15,00% | 1 441 zł | 4 589 zł |
| B | 72 mies. | 12,00% | 577 zł | 11 543 zł |
Oferta B ma niższe RRSO i dwa i pół raza wyższy koszt. Nie ma w tym sprzeczności: B jest tańsza w przeliczeniu na rok, ale trwa trzy razy dłużej.
Reklama pokazująca „RRSO tylko 12%” obok raty 577 zł jest formalnie prawdziwa i jednocześnie prowadzi do gorszej decyzji, jeśli patrzysz wyłącznie na te dwie liczby.
Na co patrzeć zamiast tego
- Całkowity koszt kredytu w złotych. To jest liczba, którą oddajesz ponad pożyczoną kwotę. Porównywalna zawsze.
- RRSO — ale tylko przy tym samym okresie i tej samej kwocie. Wtedy jest rozstrzygająca.
- Rozbicie kosztu na odsetki i opłaty. Mówi, na czym zarabia kredytodawca i co da się negocjować.
Trzeci punkt jest niedoceniany. Odsetki zależą od stopy rynkowej i są mało negocjowalne. Prowizja jest decyzją handlową — i to ją najczęściej udaje się obniżyć.
Kiedy dłuższy okres mimo wszystko ma sens
Nie zawsze chodzi o najniższy koszt. Dłuższy okres kupuje płynność: niższa rata to mniejsze ryzyko, że zabraknie na nią w słabym miesiącu.
Warto tylko wiedzieć, ile ta płynność kosztuje. W przykładzie powyżej różnica wynosi 6 954 zł — i to jest cena za obniżenie raty z 1 441 zł do 577 zł. Czasem warta zapłacenia, ale decyzja powinna być świadoma, a nie wynikać z porównania dwóch procentów.
Jeżeli możesz nadpłacać, dłuższy okres bywa najlepszym z obu światów: niska rata jako zabezpieczenie i wcześniejsza spłata, gdy jest z czego. Sprawdź tylko, czy umowa nie przewiduje prowizji za wcześniejszą spłatę — przy kredycie konsumenckim jest ona limitowana ustawowo, ale niezerowa.
Prowizja kredytowana kosztuje podwójnie
Prowizja doliczona do kwoty kredytu powiększa kapitał, od którego naliczają się odsetki. Płacisz odsetki od prowizji.
Przy 30 000 zł na 48 miesięcy, oprocentowaniu 9,5% i prowizji 1 500 zł: kredytowana daje RRSO 12,79%, zapłacona z własnych środków — mniej. Różnica nie jest ogromna, ale bierze się z niczego.
„Kredyt 0%”
Zerowe oprocentowanie znaczy brak odsetek, nie brak kosztu. Pożyczka 10 000 zł na 24 miesiące z prowizją 1 500 zł płatną z góry ma RRSO ponad 17% — więcej niż niejeden zwykły kredyt gotówkowy.
To jest dokładnie ta konstrukcja, przed którą RRSO miało chronić, i dlatego ustawa nakazuje je podawać.
Policz obie oferty
Kalkulator RRSO pokazuje obok siebie RRSO, całkowity koszt w złotych i rozbicie na odsetki oraz koszty pozaodsetkowe. Wpisz obie oferty i porównaj drugą liczbę, nie pierwszą.
Sprawdzian poprawności, który możesz powtórzyć na dowolnym kalkulatorze: przy zerowych opłatach RRSO musi wyjść nieco wyższe od oprocentowania nominalnego — dla 9,5% będzie to 9,92%. Jeśli wychodzi dokładnie 9,5%, narzędzie liczy źle.
Częste pytania
Czy niższe RRSO zawsze oznacza tańszy kredyt?
Tylko przy tej samej kwocie i tym samym okresie. RRSO jest stopą roczną, więc kredyt 30 000 zł na 72 miesiące z RRSO 12% kosztuje 11 543 zł, a ten sam kredyt na 24 miesiące z RRSO 15% — 4 589 zł. Dwa i pół raza mniej, mimo wyższego procentu.
Na co patrzeć przy porównywaniu kredytów o różnych okresach?
Na całkowity koszt kredytu w złotych — to kwota, którą oddajesz ponad pożyczoną. RRSO jest rozstrzygające dopiero wtedy, gdy kwota i okres są identyczne.
Czy lepiej zapłacić prowizję z góry, czy ją kredytować?
Z góry, jeśli masz z czego. Prowizja kredytowana powiększa kapitał, od którego naliczają się odsetki, więc płacisz odsetki od prowizji. Kredytowanie jest wygodniejsze przy podpisywaniu umowy i droższe w sumie.
Dlaczego RRSO jest wyższe od oprocentowania nawet bez prowizji?
Z powodu kapitalizacji miesięcznej. Odsetki naliczane co miesiąc dają w skali roku więcej niż ta sama stopa naliczona raz. Dla 9,5% nominalnie RRSO wynosi 9,92% nawet przy zerowych opłatach.