Jak liczyć limit
Zwolnienie podmiotowe z art. 113 ustawy o VAT przysługuje, dopóki wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 200 000 zł.
Dwie rzeczy, które zmieniają wynik:
- liczysz bez kwoty podatku — czyli wartość netto,
- liczysz sprzedaż, a nie przychód podatkowy; to nie jest ta sama liczba co w PIT.
Pierwszy rok działalności — limit proporcjonalny
Jeżeli zaczynasz w trakcie roku, limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni pozostałych do końca roku.
limit = 200 000 zł × liczba dni od rozpoczęcia do 31 grudnia ÷ 365
Start 1 lipca daje 184 dni, czyli limit około 100 800 zł. Start 1 października — 92 dni, czyli około 50 400 zł. To jest pułapka dla firm zakładanych jesienią: limit wygląda na dwieście tysięcy, a wynosi jedną czwartą tego.
Czego nie wliczasz
Art. 113 ust. 2 wyłącza z limitu między innymi:
- wewnątrzwspólnotową dostawę towarów oraz sprzedaż wysyłkową,
- odpłatną dostawę towarów zaliczanych do środków trwałych podlegających amortyzacji,
- transakcje związane z nieruchomościami, usługi finansowe i ubezpieczeniowe — o ile mają charakter pomocniczy.
Ostatni punkt bywa źródłem nieporozumień. „Pomocniczy” znaczy, że nie jest to Twoja podstawowa działalność — jednorazowa sprzedaż nieruchomości firmowej nie wlicza się do limitu, ale obrót biura nieruchomości jak najbardziej.
Moment przekroczenia — to zaskakuje najczęściej
Zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono kwotę. Ta czynność jest opodatkowana w całości, a nie tylko w części ponad limit.
Przykład. Masz 195 000 zł sprzedaży i wystawiasz fakturę na 20 000 zł. Przekraczasz próg o 15 000 zł — ale opodatkowane jest całe 20 000 zł, nie nadwyżka. Do faktury doliczasz VAT i rejestrujesz się przed jej wystawieniem.
Nie ma tu okresu przejściowego, karencji ani rejestracji „od przyszłego miesiąca”. Zgłoszenie VAT-R składasz przed dniem wykonania tej czynności.
Kto nie może korzystać ze zwolnienia wcale
Niezależnie od obrotu, od pierwszej złotówki. Art. 113 ust. 13 wymienia między innymi:
- doradztwo — poza doradztwem rolniczym; interpretowane szeroko,
- usługi prawnicze,
- jubilerstwo i sprzedaż wyrobów z metali szlachetnych,
- sprzedaż niektórych towarów przez internet — elektronika, kosmetyki, części samochodowe,
- usługi ściągania długów, w tym factoring.
Pozycja „doradztwo” jest najbardziej sporna. Fiskus interpretuje ją szeroko i obejmuje nią część działalności konsultingowej, marketingowej i szkoleniowej, którą przedsiębiorcy klasyfikują inaczej. Przy działalności ocierającej się o doradztwo warto wystąpić o interpretację indywidualną, zanim zacznie się korzystać ze zwolnienia.
Powrót do zwolnienia
Możliwy, ale nie od razu: najwcześniej po roku, licząc od końca roku, w którym straciło się prawo do zwolnienia — i pod warunkiem, że sprzedaż w poprzednim roku nie przekroczyła limitu.
Czy zwolnienie się opłaca
To zależy od jednej rzeczy: kto jest Twoim klientem.
- Sprzedajesz konsumentom — zwolnienie zwykle się opłaca. Twoja cena jest o VAT niższa od konkurencji, a klient i tak nie odlicza.
- Sprzedajesz firmom — zwolnienie zwykle szkodzi. Klient nie ma czego odliczyć, więc Twoja cena jest dla niego realnie wyższa, a Ty nie odliczasz VAT od własnych zakupów.
Do tego dochodzi rachunek za zakupy: przy dużych inwestycjach VAT naliczony bywa wart więcej niż wygoda zwolnienia. Kwoty przeliczysz kalkulatorem VAT, a różnicę między zwolnieniem a stawką 0% opisuje osobny tekst — bo to nie to samo.
Częste pytania
Od jakiej kwoty trzeba zarejestrować się do VAT?
Po przekroczeniu 200 000 zł wartości sprzedaży w poprzednim roku podatkowym, liczonej bez kwoty podatku. W pierwszym roku działalności limit jest proporcjonalny do liczby dni pozostałych do końca roku.
Czy po przekroczeniu limitu opodatkowana jest tylko nadwyżka?
Nie. Opodatkowana jest cała czynność, którą przekroczono limit. Przy sprzedaży 195 000 zł i fakturze na 20 000 zł podatek dotyczy całych 20 000 zł, a nie 15 000 zł nadwyżki.
Jaki jest limit zwolnienia w pierwszym roku działalności?
Proporcjonalny do liczby dni od rozpoczęcia działalności do końca roku. Przy starcie 1 lipca wynosi około 100 800 zł, przy starcie 1 października — około 50 400 zł.
Kto nie może korzystać ze zwolnienia z VAT?
Między innymi doradcy, prawnicy, jubilerzy, firmy ściągające długi oraz sprzedający przez internet elektronikę, kosmetyki i części samochodowe. W tych działalnościach rejestracja jest obowiązkowa od pierwszej złotówki, niezależnie od obrotu.